วิธีเปิดตัวตน ทำให้คนถอดหน้ากาก

Content-info2560-06-06

บทความนี้ขออิงกระแสจากรายการดังที่ให้นักแสดง นักร้อง หรือคนดังในแวดวงสังคมไทยมาใส่หน้ากากร้องเพลงประกวดกันหน่อยนะครับ เพราะตอนนี้กำลังมี ซีซั่น 2 อยู่  สำหรับประเด็นที่น่าสนใจในมุมมองของนักพัฒนาบุคคลากรอย่างผมคือ พฤติกรรมของผู้เข้าร่วมแข่งขัน ที่เมื่อใส่หน้ากาก กับ ถอดหน้ากาก จะแสดงออกต่างกันออกไปจนกรรมการในรายการบางทีถึงกับอ้าปากค้างว่า เป็นเขาหรือเธอได้อย่างไร ทำไมเวลาเจอกันไม่เห็นแสดงออกเหมือนตอนใส่หน้ากากเลย

 

จริงๆ เรื่องเหล่านี้ มันมีการอธิบายอยู่แล้วภายใต้ทฤษฎีภูเขาน้ำแข็ง ของ David McClelland ได้เปรียบเทียบบุคลิกลักษณะ (Characteristic) ของคนเปรียบเสมือนภูเขาน้ำแข็ง ซึ่งสิ่งที่แสดงออกมาให้คนได้เห็น และรับรู้คือ ภูเขาน้ำแข็งส่วนที่อยู่เหนือน้ำ โดยสิ่งที่ซ่อนเอาไว้และเป็นตัวตนจริงๆ ของคนๆนั้นคือส่วนที่อยู่ใต้ภูเขาน้ำแข็งซึ่งยากมากที่จะแสดงให้คนทั่วไปได้เห็น และเมื่อกลับมาเชื่อมโยงกับการแข่งขันร้องเพลงรายการนี้ การใส่หน้ากากก็เปรียบเสมือนเป็นวิธีนึงที่ทำให้สามารถได้เห็นส่วนที่อยู่ใต้ภูเขาน้ำแข็งของคนๆนั้น

 

อย่างไรก็ตามในเรื่องวิธีที่ทำให้ได้รู้จักตัวตนของคน ตามหลักการพัฒนาบุคลากร จะมีเครื่องมือหรือกลไกเพื่อใช้รู้จักตัวตนของคนๆนั้น หรือถอดหน้ากากคนได้ ซึ่งมีหลากหลายรูปแบบ ซึ่งจากประสบการณ์ที่ผ่านมาผมขอเสนอวิธีการซึ่งเป็นขั้นตอนทำให้ได้รู้จักตัวตนหรือถอดหน้ากากคน  สองขั้นตอนดังต่อไปนี้ครับ

 

ขั้นตอนที่หนึ่ง

ทลายเกราะป้องกันตนเองของคน ด้วยการสร้างความเขื่อใจและไว้ใจ ซึ่งก็มีแนวทางและหลักการมากมายที่จะทำให้เกิดขึ้นผ่านพฤติกรรมต่างๆ ยกตัวอย่างเช่น  เป็นคนทำตามที่รับปาก พูดอะไรทำอย่างนั้น ตรงต่อเวลา มีความสม่ำเสมอในการทำเรื่องต่างๆ รวมถึง แสดงออกถึงความเห็นอกเห็นใจ เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ อย่างไรก็ตามขั้นตอนนี้จะยังไม่ได้ทำให้เราได้รู้จักตัวตนหรือคนเราก็ยังไม่ถอดหน้ากากให้เห็น เป็นเพียงการทำให้คนเกิดความรู้สึกสบายใจ กล้าพูดหรือแสดงพฤติกรรมอะไรบางอย่างเพิ่มมากขึ้น ที่แสดงออกถึงความเชื่อใจและไว้ใจเรา

 

ขั้นตอนที่สอง

สร้างสถานการณ์เพื่อสังเกตพฤติกรรม  เพราะโดยธรรมชาติของคนเราเมื่อเชื่อใจหรือไว้ใจใครแล้วก็มักจะกล้าแสดงออกกับคนคนนั้นเพิ่มมากขึ้นตามขั้นตอนที่หนึ่ง ดังนั้นเราต้องลองสร้างสถานการณ์เพื่อทำให้รู้จักนิสัยใจคอของคนคนนั้นได้ ยกตัวอย่างในวรรณกรรมสามก็ก ขงเบ้งได้แนะนำวิธีสังเกตพฤติกรรมคนจาก 7 สถานการณ์ประกอบไปด้วย หนึ่ง … ยุแหย่ด้วยเรื่องดีร้าย แล้วสังเกตดูซึ่ง “ปณิธาน”, สอง … บริภาษให้อับจน แล้วสังเกตดูซึ่ง “ปฏิภาณ”, สาม … สอบถามซึ่งกลยุทธ์ แล้วสังเกตดูซึ่ง “ปัญญา”, สี่ … บอกกล่าวซึ่งเคราะห์ภัย แล้วสังเกตดูซึ่ง “ความกล้า”, ห้า … มอมเมาด้วยสุรา แล้วสังเกตดูซึ่ง “อุปนิสัย”, หก … ผูกมัดด้วยอามิส แล้วสังเกตดูซึ่ง “ความสุจริต” และ  เจ็ด … มอบหมายภารกิจให้ทำในเวลาที่จำกัด แล้วสังเกตดูซึ่ง “สัจจะ” แต่สิ่งที่ต้องเราจะสังเกตเห็นพฤติกรรมในขั้นตอนที่สองได้ชัดเจน มากน้อยแค่ไหน ขึ้นอยู่กับว่าเราทำขั้นตอนที่หนึ่งได้ผลมากน้อยแค่ไหนนะครับ มันจะมีความสัมพันธ์ไปในทิศทางเดียวกัน

 

เมื่อกลับมามองในบริบทของตัวเราในฐานะ เจ้าของกิจการที่มีพนักงาน หรือ หัวหน้างานที่มีลูกน้อง เราสามารถนำเรื่องเหล่านี้มาประยุกต์ใช้ได้แน่นอนจากทั้งสองขั้นตอน โดยผมหวังว่าหลังจากอ่านบทความนี้แล้วแต่ละท่านลองนำไปใช้ ทำให้รู้จักคนรอบข้างของท่านเพิ่มมากขึ้นและถอดหน้ากากทำงานกันนะครับ

 

 

โดย คุณ ธรรมนูญ มิตรเทวิน

( ที่ปรึกษาอาวุโส บริษัท เดอะไนล์ จำกัด )



Leave a Reply